İsrail’in Gazze’de yürüttüğü askerî operasyonlara ilişkin çarpıcı tanıklıkları bir araya getiren NAZA, uluslararası kamuoyunda olduğu kadar İsrail içinde de tartışma yaratmaya devam ediyor.
Oscar ödüllü No Other Land filminin İsrailli yönetmenleri Yuval Abraham ve Rachel Szor tarafından hazırlanan belgesel, üç yılı aşkın süre yürütülen araştırmacı gazetecilik çalışmalarına dayanıyor. Yapımda, çoğunluğu istihbarat birimlerinde görev yapmış 24 İsrailli asker ve askerî personelin kimlikleri gizlenerek verdikleri ifadeler yer alıyor.
24 İSRAİLLİ ASKER VE İSTİHBARATÇI KONUŞTU
Tel Aviv’de gece saatlerinde, kaynakların güvenliği gözetilerek gerçekleştirilen görüşmelerde askerler; Gazze’de hedeflerin nasıl belirlendiğini, yapay zekâ destekli sistemlerin kullanımını ve saldırılarda öngörülen sivil kayıpların karar süreçlerindeki yerini anlatıyor.
Belgesel, bu tanıklıklardan hareketle Gazze’deki sivil ölümlerinin ve büyük çaplı yıkımın arkasındaki askerî karar mekanizmalarını sorguluyor. Filmin adı “NAZA” da İsrail askerî istihbaratında bir hava saldırısında ölmesi beklenen sivillerin sayısını ifade etmek için kullanılan bir kısaltmadan geliyor.
İsrail ordusu ise filmde öne sürülen temel iddiaları reddediyor.
İSRAİL’DE BELGESELE SERT TEPKİ
Belgeselin ortaya çıkmasının ardından İsrail’de yönetmenlere yönelik tepkiler büyüdü. Başbakan Binyamin Netanyahu ile bazı üst düzey siyasi ve askerî isimler yönetmenleri ağır biçimde eleştirirken, film yapımcılarının vatandaşlıklarının geri alınmasına yönelik çağrılar da gündeme geldi. Yönetmenlere yönelik ölüm tehditleri bildirildi ve Rachel Szor’un ailesinin evinin önünde protestolar düzenlendi.
Film ise Venedik Film Festivali’nde Özel Jüri Ödülü kazandı. Ardından 50’den fazla ülkede gösterime girmesi için uluslararası dağıtım programı açıklandı.
“GAZETECİLİK İHANET DEĞİLDİR”
Belgesel etrafında büyüyen tartışmanın merkezindeki meselelerden biri de gazetecilik faaliyetlerinin “ihanet” olarak nitelendirilmesi oldu.
The Guardian, yönetmenlere yöneltilen suçlamalara karşı yayımladığı başyazıda açık biçimde “Gazetecilik ihanet değildir” mesajını verdi. Gazete, filmin üç yılı aşkın araştırmacı gazetecilik çalışmasının ve doğrulanmış gizli kaynakların tanıklıklarının ürünü olduğunu belirtiyor.
Yuval Abraham da tehditlerin filmi durduramayacağını belirterek İsrail’e döneceklerini ve çalışmalarını sürdüreceklerini açıkladı.
KASIM SONUNDA DÜNYAYA ÜCRETSİZ AÇILACAK
NAZA’nın önümüzdeki haftalarda 50’den fazla ülkede sinemalarda gösterilmesi planlanıyor. Türkiye de açıklanan uluslararası gösterim bölgeleri arasında bulunuyor.
Sinema gösterimlerinin ardından belgesel, kasım ayının sonlarından itibaren The Guardian’ın internet sitesinde ücretsiz olarak izlenebilecek.
NAZA belgeselinin resmi fragmanı – The Guardian
Gazze’de yaşananların İsrail ordusunun içinden gelen tanıklıklarla dünya kamuoyunun önüne taşınması, NAZA’yı yalnızca bir savaş belgeseli olmaktan çıkararak askerî karar mekanizmaları, sivil kayıplar ve hesap verebilirlik üzerine uluslararası tartışmanın önemli belgelerinden biri hâline getiriyor.